سطوح بالای زایلیتول در خون با افزایش خطر رویدادهای قلبی‌عروقی مرتبط شد

مطالعه‌ای که قرار است در کنگره ESC 2026 در مونیخ ارائه شود نشان می‌دهد سطوح بالای خونی شیرین‌کننده مصنوعی زایلیتول (Xylitol) با افزایش خطر رویدادهای نامطلوب عمده قلبی‌عروقی (MACE) همراه است. زایلیتول یک الکل قندی است که به‌طور طبیعی در بدن به‌عنوان محصول جانبی متابولیسم گلوکز تولید می‌شود و در برخی غذاهای طبیعی به مقدار بسیار کم یافت می‌شود. این ماده اغلب در مقادیری بیش از هزار برابر مقدار طبیعی، به مواد غذایی، نوشیدنی‌ها و محصولات مراقبت دهان اضافه می‌شود و با وجود مصرف رو به رشد، اثر بلندمدت آن بر خطر رویدادهای قلبی‌عروقی چندان مطالعه نشده است. دکتر Marco Witkowski از بیمارستان Charité برلین گفت: «در مطالعات قبلی نشان دادیم زایلیتول می‌تواند توانایی پلاکت‌ها در تشکیل لخته را افزایش دهد و سطح بالای آن در افراد پرخطر طی سه سال با رویدادهای قلبی‌عروقی مرتبط بود. این بار نمونه بزرگ‌تری از جمعیت عمومی را در پیگیری بسیار طولانی‌تر بررسی کردیم.» پژوهشگران داده‌های ۱۷ هزار و ۷۱۰ شرکت‌کننده از دو کوهورت آینده‌نگر شامل مطالعه طولی پیری کانادا (CLSA) و مطالعه اروپایی EPIC-Norfolk را بررسی کردند. در کوهورت CLSA طی شش سال پیگیری، خطر رویداد در افراد دارای بالاترین چارک زایلیتول پس از اصلاح عوامل خطر شناخته‌شده، ۵۷ درصد بیشتر از پایین‌ترین چارک بود؛ در کوهورت EPIC-Norfolk طی ۳۰ سال این افزایش ۱۸ درصد بود. یافته‌های هر دو کوهورت رابطه وابسته به دوز را نشان می‌داد: هرچه سطح خونی زایلیتول بالاتر، نرخ رویداد قلبی‌عروقی بیشتر. این ارتباط مستقل از ویژگی‌های زمینه‌ای مانند شاخص توده بدنی، فشار خون بالا، دیابت و چربی خون بود. دکتر Witkowski تأکید کرد: «شیرین‌کننده‌های مصنوعی را افرادی مصرف می‌کنند که آن‌ها را سالم‌تر از قند می‌دانند و از سوی نهادهای نظارتی ایمن شناخته شده‌اند؛ یافته‌های بلندمدت ما نشان می‌دهد چقدر درباره ایمنی قلبی‌عروقی زایلیتول کم می‌دانیم و مطالعه‌های بیشتری لازم است، به‌ویژه که میزان استفاده از آن در محصولات همچنان رو به افزایش است.» پروفسور Dan Atar، عضو کمیته ارتباطات ESC نیز گفت: «این کار مشاهداتی نشان می‌دهد زایلیتول اثر منفی بلندمدت بر رویدادهای قلبی‌عروقی در جمعیت عمومی دارد. مانند همه مطالعات مشاهداتی، اثبات علیت دشوار است، اما این یافته‌ها لزوم پژوهش بیشتر درباره این موضوع مهم اجتماعی را تایید می‌کند.»